ChorobyDietaKobietaZdrowie

Jak leczyć niedoczynność tarczycy?

Niedoczynność tarczycy to choroba, z którą zmaga się coraz więcej osób. Dane statystyczne pokazują, że znacznie częściej chorują kobiety niż mężczyźni. Niestety choroba nie zawsze jest łatwa do zdiagnozowania, ponieważ jej objawy często są łączone z innymi dolegliwościami. Jakie są objawy i przyczyny niedoczynności tarczycy? Jak przebiega leczenie? Czy niedoczynność tarczycy jest uleczalna? Jaki wpływ na funkcjonowanie człowieka ma ta choroba? O tym można przeczytać poniżej!

Co to jest niedoczynność tarczycy?

Tarczyca to niewielki gruczoł zlokalizowany w szyi między krtanią a tchawicą. Mimo niewielkich rozmiarów jest jednym z największych gruczołów wydzielających hormony w ludzkim ciele. Trójjodotyronina (T3) tyroksyna (T4) i kalcytonina to trzy hormony tarczycy odpowiedzialne za przemianę materii w tkankach i narządach całego organizmu. Tarczyca, aby mogła je produkować, potrzebuje jodu. Może być on dostarczany zarówno z powietrza, jak i spożytych posiłków. Do prawidłowego funkcjonowania gruczołu odpowiedzialny jest hormon TSH, który jest wytwarzany w przysadce mózgowej. Kiedy ilość produkowanych hormonów przez tarczycę jest zbyt niska, to właśnie wtedy u człowieka występuje niedoczynność tarczycy.

Co to jest wtórna niedoczynność tarczycy?

Wtórna niedoczynność tarczycy to niedobór hormonów, ale nie jest on spowodowany zmianami występującymi w tym gruczole. W tym przypadku dochodzi do zaburzeń w układzie podwzgórzowo-przysadkowym. Podwzgórze wydziela tyreoliberynę (TRH), czyli hormon, który pobudza przysadkę. Natomiast ta ostatnia produkuje tyreotropinę (TSH). Ostatecznie wpływa na pracę tarczycy i pobudza ją do wydzielania T4 i T3.

Co to jest pierwotna niedoczynność tarczycy?

Pierwotna niedoczynność tarczycy jest w pewnym sensie odwrotnością do wtórnej. Mimo że w organizmie nadal jest zbyt mała ilość hormonów, to zmiany zachodzą wyłącznie w samym gruczole. Z reguły przyczyną takiego stanu jest uszkodzenie tarczycy lub jej nieprawidłowa praca. Pierwotną niedoczynność tarczycy można podzielić na dwa rodzaje wrodzoną lub nabytą. Znacznie częściej występuje nabyta.

Jakie są objawy niedoczynności tarczycy?

Ze względu na objawy choroba może występować w dwóch różnych formach: subkilnicznej inaczej nazywaną utajnioną oraz kliniczną, czyli pełnoobjawową. Subkliniczna niedoczynność tarczycy, jak sama nazwa wskazuje, daje mało zauważalne objawy. Bardzo często te symptomy są przypisywane innej chorobie lub zwyczajnie ignorowane. U osób dorosłych może pojawić się gorszy nastrój i ciągłe zmęczenie. W skrajnych przypadkach występuje nawet depresja. Jak widać, takie objawy ciężko jest powiązać z niewielkim gruczołem. Częściej można je utożsamić ze złym trybem życia, czy nadmiarem problemów. Zbagatelizowana lub niewykryta subkliniczna niedoczynność może przejść w drugą formę. Kliniczna niedoczynność tarczycy, bo o niej właśnie mowa daje mnóstwo objawów. Najczęściej występują:

  • Szybki wzrost masy ciała.
  • Bolące stawy.
  • Zaparcia.
  • Sztywność mięśni.
  • Duszności.
  • Impotencja.
  • Obniżony popęd seksualny.
  • Problemy z zajściem w ciążę.
  • Problemy z koncentracją.
  • Suchość skóry.
  • Bóle głowy.
  • Silniejsze odczuwanie zimna.

Niedoczynność tarczycy u dzieci – objawy

Niedoczynność tarczycy występuje także u dzieci. Występujące objawy zależne są przede wszystkim od wieku. Jeśli dziecko ma wrodzoną niedoczynność tarczycy, to oznacza to, że niski poziom hormonów pojawił się już w okresie płodowym. W pierwszych dniach życia u dziecka można zauważyć:

  • Słabe łaknienie.
  • Hipotermię.
  • Przepukliny.
  • Duże ciemię.
  • Szerokie szwy czaszkowe.
  • Dłuższą żółtaczkę fizjologiczną.

Miesiąc po urodzeniu, u dziecka mogą występować:

  • Zachrypnięty głos.
  • Zbyt powolne nabieranie masy ciała.
  • Suchość skóry.
  • Zaparcia.
  • Nadmierna senność.

Niedoczynność tarczycy u dzieci i młodzieży

W wieku przedszkolnym i szkolnym objawy choroby wzmagają się i występuje ich znacznie więcej niż w przypadku mniejszych dzieci. Niestety niekiedy symptomy są omylnie diagnozowane jako oznaka dojrzewania. Do najczęściej występujących można zaliczyć:

  • Wolniejszy wzrost.
  • Opóźniony wiek zębowy.
  • Zaparcia.
  • Wypadające, matowe, suche włosy.
  • Problemy z koncentracją, a tym samym zapamiętywaniem i nauką.
  • Sucha skóra. Zwłaszcza na łokciach i kolanach. W tych miejscach widoczne są ciemne plamy tzw. objaw brudnych łokci.
  • Nadmierny przyrost masy ciała przy małym łaknieniu.
  • Słaba tolerancja zimna.

Co więcej, choroba może mieć także swoje odzwierciedlenie w wynikach badań np. podwyższone stężenie cholesterolu LDL, czy niedokrwistość.

Jakie są przyczyny niedoczynności tarczycy?

Zbyt mała ilość hormonów tarczycy może mieć bardzo różne podłoże. Jeśli doszło do uszkodzenia gruczołu lub zaburzenia jego pracy, to jest to niedoczynność pierwotna. W przypadku, gdy zawodzi przysadka mózgowa – wtórna. Czasami występuje też trzeciorzędowa niedoczynność, która jest spowodowana zmniejszonym stężeniem TRH produkowanego przez podwzgórze. Bardzo często przyczyną niedoczynności jest choroba hashimoto. Jest to przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy. W tym czasie w organizmie wydzielane są przeciwciała, które mają szkodliwy wpływ na enzymy naturalnie występujące w tarczycy. Z reguły choroba hashimoto wywołuje pierwotną niedoczynność. Kolejnymi przyczynami mogą być, choćby częściowe lub całkowite wycięcie tarczycy, napromieniowanie szyi w trakcie leczenia nowotworów lub zbyt małą ilością jodu w powietrzu. Natomiast wtórna najczęściej wynika z uszkodzenia przysadki mózgowej bądź występowaniem nowotworu.

Jak wygląda rozpoznanie niedoczynności tarczycy?

W przypadku, gdy objawy wskazują na niedoczynność tarczycy, to w pierwszej kolejności lekarz powinien skierować go na badanie stężenia TSH we krwi. Jeśli wynik przekracza górną granicę, to konieczne będzie wykonanie kolejnego pomiaru, a mianowicie wolnej tyroksyny. Kiedy TSH jest wysokie, ilość wolnej tyroksyny niskie to najprawdopodobniej jest to niedoczynność pierwotna. W kolejnym kroku należy wykonać badanie USG, które pomoże lekarzowi zdiagnozować podłoże choroby.

Jak wygląda leczenie niedoczynności tarczycy?

Niestety niedoczynność tarczycy u większości chorych jest chorobą nieuleczalną. Z reguły leczenie oparte jest na podawaniu leków. Terapia polega na unormowaniu poziomu hormonów. Dlatego bardzo istotne jest indywidualne dobranie lekarstw tak, aby stężenie nie było zbyt wysokie. Niedoczynność tylko w skrajnych przypadkach wymaga hospitalizacji. Jednak jeśli spowodowana jest niedoborem jodu, to należy ten pierwiastek uzupełniać poprzez suplementy diety. Znaczna część chorych będzie musiała przyjmować leki do końca życia i regularnie wykonywa pomiar stężenia TSH. Istnieją jednak wyjątki od tej reguły i czasem choroba może zaniknąć np. polekowa niedoczynność, podostre zapalenie tarczycy, czy zapalenie tarczycy po porodzie.

Jak powinna wyglądać dieta przy niedoczynności tarczycy? Czyli jak poprawić metabolizm

Niedoczynność tarczycy i niedobór hormonów powodują, że w organizmie człowieka zachodzą znaczące zmiany. Jedną z nich jest opóźniony metabolizm. Tym sposobem przyjęte pokarmy nie są pozyskiwane, wykorzystywane i magazynowane prawidłowo, co powoduje, że masa ciała się zwiększa. Dlatego chory powinien stosować odpowiednią dietę. O to kilka najistotniejszych zasad, o których należy pamiętać:

  1. Spożywanie regularnych posiłków. 3-4 dziennie w odstępie dwóch godzin.
  2. Ostatni posiłek powinien być zjedzony nie później niż dwie godziny przed snem.
  3. Przy nadwadze lub otyłości trzeba zredukować masę ciała. Warto skorzystać z pomocy dietetyka!
  4. Do jadłospisu należy wprowadzić chude mięso i wędliny, mleko i przetwory mleczne o niskiej zawartości tłuszczu oraz ryby.
  5. Lepiej zrezygnować z masła, smalcu i margaryny na rzecz olejów roślinnych i oliwy z oliwek.
  6. Koniecznie trzeba z menu wyeliminować słodyczy i jedzenie typu fast food.
  7. Ograniczenie niektórych produktów spożywczych np. soi, gorczycy, warzyw kapustnych i orzechów.
  8. Picie minimum dwóch litrów wody dziennie.
  9. Dieta powinna być bogata w pieczywo pełnoziarniste i inne produkty bogate w błonnik.

Powiązane posty
ChorobyDietaZdrowieŻywienie

Jakie witaminy i minerały dla dzieci warto suplementować?

CiążaKobietaZdrowie

Kalkulator ciąży - który tydzień?

ChorobyDietaMężczyznaZdrowieŻywienie

Dna moczanowa - jakich produktów unikać w diecie?

DietaKobietaMężczyznaZdrowieŻywienie

Skuteczne sposoby na odchudzanie

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.